รู้หรือไม่! ญี่ปุ่นเคยพึ่งพา “ข่าวจากสยาม” เป็นแหล่งรับรู้ข่าวจากโลกภายนอก ตลอดการปิดประเทศของตัวเอง


2 แชร์, 2 ปลาทู

ซะโกกุ (Sakoku) คือนโยบายต่างประเทศของญี่ปุ่น ในช่วงการบริหารงานของ โชกุนโทกุงาวะ อิเอมิตสึ โชกุนคนที่สามของตระกูลโทกุงาวะ เป็นนโยบายปิดประเทศอยู่อย่างโดดเดี่ยว ห้ามคนนอกเข้า คนในออก โทษสถานเดียวของผู้ฝ่าฝืนคือความตาย

การปิดประเทศในครั้งนี้เป็นผลมาจากความเกลียดชัง ของการเผยแผ่ศาสนาของพวกสเปนและโปรตุเกส ที่พาให้คนญี่ปุ่นเข้ารีดเป็นคริสตัง ซึ่งชาวญี่ปุ่นถือว่าการเข้ารีดถือว่าคนคนนั้นเป็นพวกข้าสองเจ้าบ่าวสองนาย ซึ่งผิดวัฒนธรรมชาวญี่ปุ่น และชนชั้นปกครองมีความกังวลว่า พวกสเปนและโปรตุเกสใช้ข้ออ้างนี้ในการยึดครองญี่ปุ่น

ความชิงชังของชาวญี่ปุ่นนี้ มีมาตั้งแต่สมัยของขุนศึกฮิเดโยชิแล้ว แต่พวกเขายังไม่สามารถทำอะไรได้ จนกระทั่งมาถึงยุคของอิเอมิตสึ

โทกุงาวะ อิเอมิตสึ ออกคำสั่งปิดประเทศ และกวาดล้างศาสนาคริสต์ในประเทศญี่ปุ่นทั้งหมด รวมถึงชาวต่างชาติด้วย คำสั่งนี้ออกในปี พ.ศ.2179 มีใจความหลักๆว่า

  1. ห้ามเรือญี่ปุ่นออกไปต่างแดนโดยเด็ดขาด
  2. ห้ามคนญี่ปุ่นออกไปต่างแดนโดยเด็ดขาด
  3. ถ้ามีคนญี่ปุ่นกลับเข้ามาประเทศอย่างลับๆ ต้องถูกโทษประหาร
  4. หากที่ไหนมีการปฏิบัติกิจของศาสนาคริสต์ จะต้องถูกสอบสวนอย่างละเอียด

อย่างไรก็ดี แม้ว่าท่านโชกุนนั้นจะมีคำสั่งให้ปิดประเทศ แต่ก็ต้องการที่จะรับรู้ข้อมูลช่าวสาร และความเป็นไปของโลกอยู่เหมือนกัน ด้วยเหตุนี้ท่านโชกุนจึงติดต่อไปยังดัชต์ ซึ่งเป็นชาติเดียวที่สามารถค้าขายกับญี่ปุ่นได้ ที่เกาะเดจิมะที่เป็นกลางตอนใต้สุด ให้เขียนจดหมายบอกเล่าความเป็นไปของโลกว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง

วิธีการรับข่าวสารก็คือ เรือดัชต์ที่เริ่มเดินทางที่ปัตตาเวีย(จาร์กาตา)อันเป็นศูนย์กลางการค้าของดัชต์ จะแล่นเรือผ่านไปยังอยุธยาเพื่อพัก ก่อนจะเดินทางต่อไปยังญี่ปุ่น เมื่อมาถึงญี่ปุ่น ข่าวจะถูกส่งไปยังผู้ว่าการคลังที่เดจิมะ จดหมายจะถูกแปลและทำสำเนา พร้อมกับถูกส่งขึ้นไปยังปราสาทเอโดะเพื่อให้โชกุนได้รับรู้

และด้วยสยามเป็นหมุดสุดท้ายของการเขียนข่าวสารนี้ ทำให้ชาวญี่ปุ่นเรียกข่าวนี้ว่า “ข่าวจากสยาม”

สยามในตอนนั้นอยู่ในยุคทองของพระนารายณ์ เป็นยุคที่อยุธยาเจริญด้วยการค้าขายกับฝรั่งนานาชาติ เป็นดินแดนที่ใหญ่ที่สุดในตอนนั้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่แปลกที่ญี่ปุ่นต้องการที่จะทราบความเป็นไปของอยุธยาด้วย โดยเฉพาะเรื่องราวการเผยแผ่ศาสนาคริสต์

ข่าวลือการที่พระนารายณ์เข้ารีต และมีความพยายามที่จะแผยแผ่ศาสนาคริสต์ที่สยาม เป็นความกังวลใจอย่างมากต่อชาวญี่ปุ่น เพราะญี่ปุ่นมองว่าการเผยแผ่ศาสนาคริสต์เป็น “มารร้าย” และไม่อยากให้ชาติในเอเชียกลายเป็นแหล่งเพาะพันธ์ของพวกคริสตัง

ทว่าหลังญี่ปุ่นได้ออกคำสั่งเมื่อปี 2258 บังคับให้เรือจากสยามไปญี่ปุ่นได้แค่ปีละลำ ส่วนเรือดัชต์ในแค่ปีละสองลำ ทำให้เรือดัชต์ไม่แวะที่สยามและมุ่งหน้าตรงไปยังเดจิมะของญี่ปุ่นอย่างเดียว ข่าวสารเริ่มน้อยลง และให้เป็นประโยชน์ทางการเมืองของดัชต์เท่านั้น หลังจากนั้นข่าวของสยามก็ไม่ค่อยมี แม้กระทั่งกรุงศรีอยุธยาแตกไป ก็ไม่ได้เขียนรายงานต่อโชกุน

แต่ก็ทำให้เห็นว่าในยุคนั้นสยามเป็นชาติที่ยิ่งใหญ่แค่ไหน และทำให้รู้เช่นกันว่าญี่ปุ่นที่แม้ว่าจะปิดประเทศก็ยังมีความกระหายใคร่รู้ถึงความเป็นไปต่างๆของโลก และให้ความสำคัญกับสยามที่อนาคตเป็นมหามิตรขนาดไหน

ที่มา : กรกิจ ดิษฐาน(2561). The Meiji Revolution. –กรุงเทพฯ : ยิปซีกรุ๊ป


ถ้าชอบเนื้อหา อย่าลืมส่งปลาทูให้ผู้เขียน...

2 แชร์, 2 ปลาทู
ติดตาม
แจ้งเตือนเมื่อ
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
แมวท่านนายก

ลูกแมวเกิดใหม่

เลือกประเภทเนื้อหา
เล่าเรื่อง-สอบถาม
ตั้งกระทู้ถาม หรือเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจ พร้อมภาพประกอบเนื้อหา
รูปภาพ
โพสต์ภาพน่าสนใจ ทั้งสวยงาม น่ารัก หรือฮาๆ ก็มาได้หมด
จัดอันดับ
บทความจัดอันดับสิ่งต่างๆ สมาชิกสามารถโหวตให้อันไหนขึ้นมาติดท็อปสุดก็ได้
จัดประกวด
คล้ายบทความจัดอันดับ แต่สมาชิกสามารถส่งเรื่องของตัวเอง มาโหวตแข่งกันได้
โพลล์
ทำโพลล์สอบถามความเห็นเพื่อนๆ ว่าคิดยังไงกับแต่ละเรื่องบ้าง?